Onderzoek aan steenuilen: een inleiding

In Nederland neemt het aantal broedparen van de Steenuil af. Dat is o.a. te constateren aan de hand van de in 1979, 1987 en 2002 door SOVON uitgebrachte Atlassen van Nederlandse (broed)vogels. Dat er een teruggang gaande was, wisten we ook al vóór het uitkomen van de laatste broedvogelatlas. Berichten uit het veld geven dit al vele jaren aan. Dit was ook de belangrijkste reden voor het oprichten van de STONE. De Steenuil heeft een belangrijke waarde voor het Nederlandse agrarische cultuurlandschap en dient daarvoor behouden te blijven. Maar in welke mate neemt de populatie af en waar in Nederland? Wat zijn daarvan de oorzaken? Kunnen we dat voorkomen? Allemaal vragen, die we alleen maar kunnen beantwoorden door gericht onderzoek uit te voeren. Onderzoek dat primair tot doel heeft een betere bescherming mogelijk te maken. Daarnaast verschaft onderzoek ons meer basale kennis over deze boeiende soort. En, tot slot is het veldwerk natuurlijk gewoon een geweldig leuke bezigheid! Lees het document Waarom Onderzoek? voor een korte inleiding op de diverse aspecten van onderzoek aan de Steenuil.

Via onderstaande zes links opent een pagina met informatie over diverse aspecten van onderzoek. Deze informatie is aanvullend op de informatie uit de Handleiding voor Onderzoek en Bescherming uit 2001 (zie verder).
Vragen over steenuilonderzoek kunt u altijd per email stellen aan het secretariaat.

1. inventarisatie en monitoring
2. broedbiologisch onderzoek (nestkaarten SOVON; predatieonderzoek)
3. voedselonderzoek
4. nestplaatskeuze en habitatkwaliteit
5. ring- en populatieonderzoek
6. overig (o.a.: doodsoorzaken; verkeersslachtoffers; effecten toxische stoffen)

STONE stelt zich tot doel om systematisch onderzoek aan de Steenuil te stimuleren en te coördineren, onder meer door het uitbrengen van handleidingen. Zie daarvoor verderop op deze pagina. Uitgangspunt daarbij is dat door de vele vrijwilligers in het veld waardevolle gegevens kunnen worden verzameld. Voor de onderzoeksmethodieken en het verwerken van de gegevens werkt STONE uiteraard intensief samen met professionele organisaties als SOVON (monitoring, broedbiologie, voedselonderzoek), het Vogeltrekstation (ring- en populatieonderzoek) en Alterra (effecten van toxische stoffen). Verder zijn er contacten met buitenlandse onderzoekers voor het uitwisselen van kennis.

Handleiding voor onderzoek en bescherming

Het boekje "De Steenuil in Nederland; handleiding voor onderzoek en bescherming" is in 2001 o.a. door STONE uitgegeven. De oplage is inmiddels uitverkocht en een herdruk ligt niet in het verschiet.
De hoofdstukken uit deze handleiding zijn hieronder echter wel als pdf-bestanden te lezen of te downloaden.

01 - Colofon
02 - Inhoudsopgave
03 - De steenuil
04 - Voedsel
05 - Broedbiologie
06 - Bedreigingen
07 - Inventariseren
08 - Nestplaatsen
09 - Broedbiologisch onderzoek
NBDit onderdeel uit de handleiding 2001 is integraal vervangen door De Handleiding broedbiologisch onderzoek 2011
10 - Lichaamskenmerken
11 - Ring- en Populatieonderzoek
12 - Voedselonderzoek
13 - Beschermingsmaatregelen
14 - Nestkasten
15 - Planten en knotten van knotbomen
16 - Literatuur
17 - Bijlage 1: Nestcontrole

Handleiding Broedbiologisch onderzoek

Handleiding Voedselonderzoek Steenuilen