Wet- en Regelgeving
Flora- en faunawet
Voorschriften Agrarische Milieuvergunningen
Rode Lijst
Handel in uilen; uilen als huisdier
casus Den Dungen
casus Schokland
Actualiteit 2011
22 november 2011: Vanaf 1 oktober 2010 is de soortsbescherming (c.q. de Flora- en Faunawet) geregeld onder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Maar wederom gaat er het nodige veranderen in de bescherming van gebieden en soorten. Staatssecreataris Bleker heeft een concept doen uitgaan voor een nieuwe Wet Natuur, die in de loop van 2012 zou moeten ingaan. Kerngedachte in de wet is dat alleen die bescherming wordt voorgezet waarvoor op Europees niveau afspraken zijn gemaakt, en waar Nederland dus 'niet onder uit kan'. Tot 18 november kon eenieder een reactie indienen. Dat hebben zeer veel natuurorganisaties en particulieren dan ook gedaan! En terecht. Opmerkelijk is bijvoorbeeld dat in de Wet Natuur volop ruimte wordt gegeven aan de jacht op ganzen en een aantal soorten eenden. Het lijkt zeker de intentie van de staatssecretaris om het belang van de natuur in de afweging tegen andere (lees: economische) belangen minder aandacht te geven.
Hoe zal het met de bescherming van de Steenuil bij bv. ruimtelijke plannen van gemeenten gaan? In principe blijft het idee om vaste nestplaatsen en het bijbehorende leefgebied van soorten als ook de Steenuil jaarrond te beschermen intakt. In de uitwerking, c.q. bij de uitvoering van de wet kan die strikte bescherming best nog een knauw krijgen. In het kader van de decentralisatie van verantwoordelijkheden die het Kabinet Rutte voorstaat komen de ontheffings- en vergunningverlening bij de afzonderlijke provincies te liggen, dus ook voor het afgeven van de Verklaring van geen Bezwaar. De vrees is gerechtigd dat de wijze van beoordeling tussen de 12 provincies erg uiteen gaat lopen, en dat het toezicht op de uitvoering van compenserende en mitigerende maatregelen nog meer te wensen over zal gaan laten dan nu al het geval is. Het is nog afwachten hoe een en ander zijn doorwerking zal hebben in de WABO.
Op deze website kunt u de ontwikkelingen rond de nieuwe Wet Natuur bijhouden.
12 november 2011: WORKSHOP Flora-en Faunawet, 5 november 2011
Het middagdeel van de jaarlijkse
bijeenkomst van het STONE-bestuur met de Regio-coördinatoren werd besteed aan een Workshop Flora- en Faunawet. Onze intentie was om de materie zowel vanuit het overheidsbeleid als vanuit enkele betrokken onderzoeksbureaus en direct betrokken Steenuilbeschermers te laten belichten.
Klik hier voor een samenvatting van deze geslaagde middag.
Wat de sprekers te berde hebben gebracht kunt u vinden in de navolgende hand-outs:
- Steenuil en ontheffingsaanvragen van de FF-wet; Martijn van Opijnen (DR) & Wouter van Heusden: pdf
- Mitigatie voor Steenuilen; Fenneke van der Vegte (Arcadis): pdf
- Steenuiltoren Winterswijk; Frans Kuenen (Miecon): pdf
- Flexibiliteit van de Steenuil; Jeroen Reimerink (Tauw): pdf
- Positieve en negatieve ervaringen in de Betuwe en het Land van maas & Waal; Frans Jacobs (STONE): pdf
Actualiteit 2010
20 october 2010: Sinds 1 october 2010 is de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) van kracht. Dit heeft consequenties voor de procedures rond ontheffingen van de Flora- en faunawet bij ruimtelijke ingrepen. Vele vergunningen komen nu samen in één omgevingsvergunning, waaronder dus ook die in het kader van de FF-wet. Een initiatiefnemer (zowel een particulier die zijn schuurtje wil afbreken als de projectontwikkelaar die een nieuwe woonwijk wil neerzetten dient bij de gemeente een zgn. Omgevingsvergunning aan te vragen. De Gemeente is er voor verantwoordelijk dat alle noodzakelijke gegevens over het project, inclusief informatie over eventuele mitigerende en compenserende maatregelen (en hun effecten op bv. de duurzame instandhouding van de lokale Steenuilpopulatie) worden voorgelegd aan het Ministerie (nu EL&I, voorheen LNV). Op basis van een intern advies (ecologie, procedures) geeft het Ministerie dan een zogenaamde Verklaring van geen Bezwaar(VvgB) af.
Veel informatie is te vinden op deze website. Kijk voor informatie over ruimtelijke ingrepen, Flora en Faunawet en de Wabo op de website van Het LNV-Loket.
Onder de hoofdpunten: De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Flora- en Faunawet verschuift van het ministerie van LNV naar de individuele Gemeenten. STONE probeert de consequenties voor de practische bescherming van de Steenuil bij ruimtelijke ontwikkelingen in beeld te brengen. Het is de bedoeling in de loop van het jaar een Handreiking uit te brengen met behulp waarvan beschermers een goede rol moeten kunnen spelen in locale procedures.Twee documenten geven de stand van zaken (maart 2010) weer: STONE en de Flora & Faunawet en een gespreksverslag met een ambtenaar van Dienst Landelijk Gebied.
De Steenuil is net als alle andere vogelsoorten op grond van de Flora- en faunawet strikt beschermd. Dat betekent onder meer dat nesten met eieren en jongen niet verstoord mogen worden. Bovendien geldt voor de Steenuil ook nog eens dat vaste rust- en verblijfplaatsen, waaronder de nestplaatsen, jaarrond beschermd zijn. Dit roept uiteraard vragen op. Want hoe verhoudt deze strikte bescherming van zo’n typische cultuurvolger zich met allerhande activiteiten en ontwikkelingen in zijn leefgebied? En: hoe kan praktisch invulling worden gegeven aan de wettelijke bescherming.In de praktijk blijkt dat dat nog wel eens lastig, bijvoorbeeld als vaak al jarenlang als broedplaats gebruikte schuurtjes in het geding zijn: lees Oude schuurtjes als broedplaats voor de Steenuil en de Flora- en Faunawet.
STONE wordt regelmatig benaderd door overheden en (project)ontwikkelaars met vragen over de bescherming van Steenuilen in het kader van de Flora- en faunwet. In Athene 11 (april 2006) is daaraan uitgebreid aandacht besteed. We verwijzen naar twee artikelen: een algemene inleiding over de Steenuil en de Flora- en faunawet en een artikel over de praktische bescherming van Steenuilen bij ruimtelijke ingrepen. De zienswijze in dit laatste artikel wordt inmiddels door het ministerie van LNV toegepast bij de beoordeling van ontheffingen op grond van de Flora- en faunawet.
Een kort overzicht van diverse vormen van natuurbescherming in Nederland is te vinden op de website van het Ministerie van LNV
Natuurbescherming in Nederland. Op een aparte pagina staan alle relevante zaken rond de soortenbescherming gebundeld: Soortenbescherming.
De volledige tekst van de FF-wet vindt u hier: Flora- en Faunawet.
Elders op deze site is praktische informatie over de werking en toepassing van de Flora- en faunawet te vinden.
Specifiek verwijzen wij naar de volgende brochures Bescherming van Planten en Dieren,
Buiten aan het werk en Ondernemen en de Flora- en faunawet.
In oktober 2008 is bij Vogelbescherming Nederland een boekje verschenen over hoe om te gaan met Vogels en de Wet.nl Te bestellen bij KNNV-Uitgeverij. STONE zal de komende maanden alle ervaringen tot nu toe proberen te bundelen in een Handreiking voor Steenuilbeschermers.
Lees ook: Aandacht voor de Steenuil bij Ruimtelijke Ontwikkelingen.
Een indruk van de afwegingen en voorwaarden in het kader van ontheffingverlening voor Steenuilen kunt u verkrijgen door reeds verleende ontheffingen te bekijken. Deze zijn op de website van LNV bijeengezet: Ontheffingen Steenuil. Ook het aanvraagformulier voor een ontheffing bij ruimtelijke ingrepen geeft inzicht in de procedure rond de ontheffingen ex. art. 75 FF-wet Formulier.
Een van de voorwaarden waar een initiatiefnemer van een ruimtelijke ingreep aan moet voldoen is het treffen van zgn. mitigerende (verzachtende) en compenserende maatregelen. Het onderzoeksinstituut Alterra te Wageningen onderzocht de mogelijkheden voor compenstatie rond het project 'de Waalsprong', Nijmegen. U kunt het volledige rapport downloaden: Compensatiemogelijkheden Waalsprong.
In de praktijk blijkt het nog wel eens lastig om een compensatieplan op te stellen dat inhoudelijk hout snijdt; vaak ontbreekt het aan ruimte om voldoende maatregelen ter verbetering van het leefgebied buiten het gebied van de ingreep te kunnen nemen. Zelfs als een compensatieplan goed is doordacht duurt het meestal nog jaren voordat de uitgevoerde compensatiemaatregelen tot daadwerkelijke vergroting en verbetering van de kwaliteit van het (vervangende) leefgebied voor de steenuil hebben geleid. Op 17 januari 2009 zal tijdens de Landelijke Dag een belangrijk hulpmiddel bij het opstellen van een compensatieplan het licht zien: de Maatregelencatalogus. Deze hulpbron zal direct vanaf de homepage, en via een zoeksleutel (!), benaderbaar zijn.
Heeft u vragen of wilt u meer informatie stuur dan een email-bericht naar het secretariaat van STONE.
De Steenuilwerkgroep Oisterwijk heeft het initiatief genomen om de gemeente te wijzen op een aantal contraproductieve voorwaarden die standaard aan agrarische milieuvergunningen worden verbonden. Zij hebben daartoe een tekst voor een brief ontworpen waarin zij de gemeente verzoeken om kritischer te bezien of dergelijke voorschriften wel nodig zijn. Zij pleiten ervoor deze voorschriften niet meer aan agrarische milieuvergunningen te verbinden. De brief is zo opgesteld dat hij overal gebruikt kan worden.
Zoals de iniatiefnemers aangeven dient de brief een aantal met elkaar samenhangende doelen:
- inhoudelijk, deze voorschriften dienen meestal geen doel, en kunnen dus beter niet worden opgenomen;
- ambtenaren beter laten nadenken voordat zij grijpen naar standaardformules;
- steenuilen onder de aandacht brengen van een gemeente;
- biotoopverbetering voor o.a. de steenuil in de aandacht proberen te houden of op gang te brengen.
De Steenuil staat als "kwetsbaar" op de Rode Lijst van de Nederlandse broedvogels (2004). Als gevolg van grote veranderingen in het agrarisch cultuurlandschap is het aantal broedparen in Nederland sinds begin jaren zestig van de twintigste eeuw met 50-75% afgenomen.
De Rode Lijst voor vogels behoort bij het Besluit Rode lijsten flora en fauna van 5 november 2004 van de minister van LNV. De lijsten zijn vastgesteld op grond van de artikelen 1 en 3 van het Verdrag inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa van 19 september 1979 (Verdrag van Bern).
Plaatsing op de Rode Lijst geeft geen extra wettelijke bescherming. De Rode Lijsten hebben vooral een belangrijke signaalfunctie en zijn mede richtinggevend voor het te voeren natuurbeleid. Het streven van het ministerie van LNV is dat een volgende Rode Lijst, die per soortgroep elke tien jaar verschijnt, kleiner zal zijn dan de huidige lijst. Hiertoe stimuleert het ministerie van LNV dat bij bescherming en beheer van gebieden rekening wordt gehouden met de rode lijst-soorten, en dat zo nodig en zo mogelijk aanvullende soortgerichte maatregelen zullen worden genomen. Van de verschillende overheden en terreinbeherende organisaties wordt verwacht dat zij bij beleid en beheer rekening houden met de Rode Lijsten. Zie ook informatie op de website van SOVON.
Hierover kunnen we kort zijn. Welke (bedenkelijke) mogelijkheden de wetgever ook biedt voor het legaal houden van uilen in gevangenschap, STONE is hier principieel tegen. Uilen zijn wilde vogels en horen in de vrije natuur, niet in een kooitje voor het plezier van mensen. Bovendien lokt de legale handel illegale activiteiten uit, dit alles aangestuurd door de vraag naar uilen en andere (roof)vogels. Vogelbescherming Nederland heeft in februari 2007 een rapport uitgebracht over de handel in vogels Gekweekt met de Vangkooi. Dit onderzoek schets een onthutsend beeld van de misstanden in de handel in wilde vogels.
Lees ook de bijdrage van Michel Pol op de Landelijke Uilendag van 3 november 2007) te Meppel over
Illegale Handel in wilde vogels
Indien u een vermoeden heeft van illegale praktijken, neem dan contact op met het regionale milieuteam in uw politieregio. Deze kunt u bereiken via het algemene telefoonnummer 0900-8844.
Ook kunt u zich wenden tot de Groendesk, de speciale website van de Algemene Inspectie Dienst (AID) van het ministerie van LNV:
Groendesk of via e-mail: AID-Groendesk@minlnv.nl
Ook STONE ontvangt graag informatie over dubieuze handel en met name het roven van eieren en jongen uit nestkasten. Hierover bereiken ons namelijk steeds vaker verontrustende berichten. Deze informatie kun u doorgeven aan het secretariaat van STONE stone@steenuil.nl. STONE speelt deze informatie door aan Vogelbescherming Nederland en de landelijke werkgroep die zich met deze problematiek bezighoudt. Heeft u een vermoeden van leeggeroofde nesten, verzamel dan bovendien alle materialen (veren, eischaalresten) die bruikbaar zijn om een DNA-profiel te kunnen maken. Mogelijk komt dit later bij onderzoek van pas.
